Κυριακή, 20 Μαρτίου 2011

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ - Τονισμός προστακτικών


Τονισμός Σύνθετων Προστακτικών

   Στις σύνθετες προστακτικές ο τόνος έχει πάντα την τάση να ανεβαίνει και το ανέβασμα αυτό ή όχι του τόνου, γίνεται βάσει των εξής κανόνων:
1) Στις σύνθετες προστακτικές ο τόνος έχει πάντα την τάση να ανεβαίνει.
2) Όταν λέμε ότι ο τόνος ανεβαίνει εννοούμε ότι πηγαίνει στη δεύτερη συλλαβή της πρόθεσης, εκτός αν αυτή έχει πάθει έκθλιψη οπότε πηγαίνει στην πρώτη. 
Π.χ. - κατὰ + λαβὲ = κατάλαβε
       - κατὰ + ἐλθὲ = κάτελθε.
*Ποτέ όμως δεν αλλάζει θέση μέσα στο ίδιο το ρήμα.
3) Ο τόνος συγκεκριμένα ανεβαίνει, όταν το επιτρέπει η λήγουσα. Βάσει του κανόνα “Όταν η λήγουσα είναι μακρά η προπαραλήγουσα δεν τονίζεται”.
       Π.χ. – παρὰ + λύε = παράλυε
              - παρὰ + λύου = παραλύου
              - παρὰ + βῆθι = παράβηθι     
              - παρὰ + βήτω = παραβήτω
              - παρὰ + βῆτε = παράβητε
              - παρὰ + βάντων = παραβάντων.
4) Οι μονοσύλλαβες προστακτικές μέσης φωνής (σχο, θο, δο, ο κλπ.), όταν συντεθούν με δισύλλαβη πρόθεση ανεβάζουν τον τόνο, ενώ, όταν συντεθούν, με μονοσύλλαβη ή δισύλλαβη που έπαθε έκθλιψη, τον διατηρούν.

      Π.χ. – παρὰ + σχοῦ = παράσχου , πρ + σχο = προσχο, ἀπὸ + οὗ = ἀφοῦ 

ΣΥΝΘΕΤΑ ΡΗΜΑΤΑ

   Ο τονισμός των συνθέτων ρημάτων δεν αλλάζει. Εκτός από την προστακτική, της οποίας ο τόνος επηρεάζεται, όταν το ρήμα είναι σύνθετο. Σπάνια επηρεάζεται και ο τονισμός της οριστικής, στα ρήματα οίδα, φημί, ειμί, είμι.
Π.χ. σν + οδα = σύνοιδα,
- σν + φημ = σύμφημι,
- σν +εμι = σύνειμι.

Σπανιότατα επηρεάζεται ο τονισμός των συνθέτων υποτακτικών και  ευκτικών. Αυτό ισχύει στα ρήματα έχω και έπομαι.
Π.χ. παρ + σχ = παράσχω, παρ + σχομι = παράσχοιμι. Ποτέ όμως δεν επηρεάζεται ο τόνος των συνθέτων μετοχών και απαρεμφάτων.
Π.χ.- παρὰ + λαβεῖν = παραλαβεῖν
      - παρὰ + λαβὼν = παραλαβών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου