Άγνωστο κείμενο - επαναληπτικές 2015

Θουκυδίδου Ἱστορίαι II.89.8 

Τὸν δὲ ἀγῶνα οὐκ ἐν τῷ κόλπῳ ἑκὼν εἶναι ποιήσομαι οὐδ’ ἐσπλεύσομαι ἐς αὐτόν. ὁρῶ γὰρ ὅτι πρὸς πολλὰς ναῦς ἀνεπιστήμονας ὀλίγαις ναυσὶν ἐμπείροις καὶ ἄμεινον πλεούσαις ἡ στενοχωρία οὐ ξυμφέρει. οὔτε γὰρ ἂν ἐπιπλεύσειέ τις ὡς χρὴ ἐς ἐμβολὴν μὴ ἔχων τὴν πρόσοψιν τῶν πολεμίων ἐκ πολλοῦ, οὔτ’ ἂν ἀποχωρήσειεν ἐν δέοντι πιεζόμενος· διέκπλοι τε οὐκ εἰσὶν οὐδ’ ἀναστροφαί, ἅπερ νεῶν ἄμεινον πλεουσῶν ἔργα ἐστίν, ἀλλὰ ἀνάγκη ἂν εἴη τὴν ναυμαχίαν πεζομαχίαν καθίστασθαι.

·       ἐκ πολλοῦ: από μακριά

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παραπάνω κειμένου. Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

1.    ἑκών : τη γενική πληθυντικού στο θηλυκό γένος

2.    ὁρῶ : το γ΄ πρόσωπο πληθυντικού της ευκτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή

3.    ναῦς : τη δοτική ενικού

4.    ἄμεινον : τον ίδιο τύπο στο θετικό βαθμό (το 1ο στο κείμενο)

5.    πλεούσαις : το β΄ πρόσωπο ενικού της οριστικής του παρατατικού στην ίδια φωνή

6.    ξυμφέρει : το β΄ πρόσωπο ενικού της προστακτικής του αορίστου β΄ στην ίδια φωνή

7.    ἀποχωρήσειεν : το απαρέμφατο του παρακειμένου στην ίδια φωνή

8.    διέκπλοι : την κλητική του ενικού

9.    ἅπερ : τη δοτική πληθυντικού στο θηλυκό γένος

10.           καθίστασθαι : το β΄ πρόσωπο ενικού της υποτακτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή.

Μονάδες 10

Γ3.α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων: ἐν τῷ κόλπῳ, ἑκὼν εἶναι, ναυσίν, τῶν πολεμίων, καθίστασθαι, πεζομαχίαν.

(μονάδες 6)

β. Να αναλύσετε τις μετοχές ἔχων και πλεουσῶν στην αντίστοιχη για την καθεμία δευτερεύουσα πρόταση.

(μονάδες 4)

Άγνωστο κείμενο 2016

Πλάτωνος Εὐθύδημος 289d8-290a4 

Στο κείμενο που ακολουθεί εξετάζεται η σχέση της τέχνης των ρητόρων και των μάγων

Ἱκανόν μοι δοκεῖς, ἔφην ἐγώ, τεκμήριον λέγειν, ὅτι οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ τῶν λογοποιῶν τέχνη, ἣν ἂν κτησάμενός τις εὐδαίμων εἴη. καίτοι ἐγὼ ᾤμην ἐνταῦθά που φανήσεσθαι τὴν ἐπιστήμην ἣν δὴ πάλαι ζητοῦμεν. καὶ γάρ μοι οἵ τε ἄνδρες αὐτοὶ οἱ λογοποιοί, ὅταν συγγένωμαι αὐτοῖς, ὑπέρσοφοι, ὦ Κλεινία, δοκοῦσιν εἶναι, καὶ αὐτὴ ἡ τέχνη αὐτῶν θεσπεσία τις καὶ ὑψηλή. καὶ μέντοι οὐδὲν θαυμαστόν· ἔστι γὰρ τῆς τῶν ἐπῳδῶν τέχνης μόριον μικρῷ τε ἐκείνης ὑποδεεστέρα. ἡ μὲν γὰρ τῶν ἐπῳδῶν ἔχεών τε καὶ φαλαγγίων καὶ σκορπίων καὶ τῶν ἄλλων θηρίων τε καὶ νόσων κήλησίς ἐστιν, ἡ δὲ δικαστῶν τε καὶ ἐκκλησιαστῶν καὶ τῶν ἄλλων ὄχλων κήλησίς τε καὶ παραμυθία τυγχάνει οὖσα·[…].

·       ὁ ἐπῳδὸς=ο μάγος

·       ἡ κήλησις=γήτεμα, γοητεία, σαγήνη

Γ1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του κειμένου. Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον τύπο που ζητείται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:

1.    ἔφην : το δεύτερο πρόσωπο πληθυντικού αριθμού προστακτικής ενεστώτα

2.    κτησάμενος : το δεύτερο πρόσωπο ενικού αριθμού οριστικής παρατατικού στη φωνή που βρίσκεται

3.    τις : τη γενική πληθυντικού αριθμού θηλυκού γένους

4.    εὐδαίμων : την κλητική ενικού αριθμού θηλυκού γένους

5.    ᾤμην : το τρίτο πρόσωπο ενικού αριθμού οριστικής αορίστου παθητικής φωνής

6.    φανήσεσθαι : το τρίτο πρόσωπο ενικού αριθμού προστακτικής παρακειμένου στην ίδια φωνή

7.    πάλαι : τον συγκριτικό βαθμό

8.    κήλησις : την κλητική ενικού αριθμού

9.    τυγχάνει : το τρίτο πρόσωπο πληθυντικού αριθμού ευκτικής β΄ αορίστου στην ίδια φωνή

10.    οὖσα : τον ίδιο τύπο στη δοτική πληθυντικού αριθμού του μέλλοντα.

Μονάδες 10

Γ3.α.Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων: μοι (το πρώτο του κειμένου), εὐδαίμων, ἥν (το δεύτερο του κειμένου), ἐκείνης, οὖσα. μονάδες 5

Γ3.β. «κτησάμενος»: Να αναγνωριστεί το είδος της μετοχής (μονάδα 1), να αναλυθεί σε δευτερεύουσα πρόταση (μονάδες 2) και να αιτιολογηθεί η εκφορά της πρότασης που σχηματίζεται (μονάδες 2). μονάδες 5

Μονάδες 10

Λόγια του Ηράκλειτου

ΚΕΙΜΕΝΟ: πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς, καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε τοὺς δὲ ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε τοὺς δὲ ἐλευθέρους.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Ο πόλεμος είναι πατέρας όλων, όλων βασιλιάς. Άλλους ανέδειξε σε θεούς και άλλους σε ανθρώπους, άλλους έκανε δούλους και άλλους ελεύθερους.

 ΚΕΙΜΕΝΟ: Ποταμῷ γὰρ οὐκ ἔστιν ἐμβῆναι δὶς τῷ αὐτῷ καθ' Ἡράκλειτον οὐδὲ θνητῆς οὐσίας δὶς ἅψασθαι κατὰ ἕξιν (τῆς αὐτῆς)· ἀλλ' ὀξύτητι καὶ τάχει μεταβολῆς σκίδνησι καὶ πάλιν συνάγει (μᾶλλον δὲ οὐδὲ πάλιν οὐδ' ὕστερον, ἀλλ' ἅμα συνίσταται καὶ ἀπολείπει) καὶ πρόσεισι καὶ ἄπεισι.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Δεν μπορούμε να μπούμε δυο φορές στο ίδιο ποτάμι, κατά τον Ηράκλειτο, ούτε ν' αγγίξουμε δυο φορές μια ουσία θνητή, γιατί σκορπίζεται και πάλι μαζεύεται με την οξύτητα και την ταχύτητα της μεταβολής, (και μάλιστα όχι πάλι, ούτε αργότερα, αλλά ταυτόχρονα εμφανίζεται και χάνεται) και πλησιάζει κι απομακρύνεται.

Αρχαία Ελληνικά Πανελλαδικές 2014

Ισοκράτους Ἀρχίδαμος, 103-105

Οἶμαι γὰρ ὑμᾶς οὐκ ἀγνοεῖν, ὅτι πολλαὶ πράξεις ἤδη τοιαῦται γεγόνασιν, ἃς ἐν ἀρχῇ μὲν ἅπαντες ὑπέλαβον εἶναι συμφοράς, καὶ τοῖς παθοῦσι συνηχθέσθησαν, ὕστερον δὲ τὰς αὐτὰς ταύτας ἔγνωσαν μεγίστων ἀγαθῶν αἰτίας γεγενημένας. Καὶ τί δεῖ τὰ πόρρω λέγειν; Ἀλλὰ καὶ νῦν τὰς πόλεις τάς γε πρωτευούσας, λέγω δὲ τὴν Ἀθηναίων καὶ Θηβαίων, εὕροιμεν ἂν οὐκ ἐκ τῆς εἰρήνης μεγάλην ἐπίδοσιν λαβούσας, ἀλλ' ἐξ ὧν ἐν τῷ πολέμῳ προδυστυχήσασαι πάλιν αὑτὰς ἀνέλαβον, ἐκ δὲ τούτων τὴν μὲν ἡγεμόνα τῶν Ἑλλήνων καταστᾶσαν, τὴν δ' ἐν τῷ παρόντι τηλικαύτην γεγενημένην, ὅσην οὐδεὶς πώποτ' ἔσεσθαι προσεδόκησεν· αἱ γὰρ ἐπιφάνειαι καὶ λαμπρότητες οὐκ ἐκ τῆς ἡσυχίας ἀλλ' ἐκ τῶν ἀγώνων γίγνεσθαι

φιλοῦσιν.

συνάχθομαι : συμπονώ, συμπάσχω

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παραπάνω κειμένου.

Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον τύπο που ζητείται για καθεμία από τις

παρακάτω λέξεις:

ὑμᾶς : την αιτιατική ενικού αριθμού στο γ΄ πρόσωπο

πόρρω : τον υπερθετικό βαθμό

ἀγαθῶν : το επίρρημα στον θετικό βαθμό

αὑτὰς : τη γενική πληθυντικού αριθμού στο β΄ πρόσωπο στο

ίδιο γένος

ἡγεμόνα : τη δοτική πληθυντικού αριθμού

οἶμαι : το γ΄ ενικό πρόσωπο του παρατατικού

ὑπέλαβον : το απαρέμφατο του παρακειμένου στην παθητική φωνή

τοῖς παθοῦσι : τον ίδιο τύπο στον μέλλοντα

ἔγνωσαν : το γ΄ ενικό πρόσωπο της ευκτικής στον ίδιο χρόνο

καταστᾶσαν : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής στον ίδιο χρόνο

και στην ίδια φωνή.

Μονάδες 10

Γ3α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων:

ὑμᾶς, συμφοράς, τοῖς παθοῦσι, τί, λαβούσας, ἡγεμόνα.

(μονάδες 6)

Γ3β. «αἱ γὰρ ἐπιφάνειαι καὶ λαμπρότητες οὐκ ἐκ τῆς ἡσυχίας ἀλλ' ἐκ τῶν ἀγώνων γίγνεσθαι φιλοῦσιν»:

Να μεταφέρετε την παραπάνω πρόταση στον πλάγιο λόγο, και με τους δύο τρόπους, με εξάρτηση από τη φράση: «Ὁ ῥήτωρ εἶπεν».

(μονάδες 4)

Μονάδες 10

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Θεωρώ, λοιπόν, ότι εσείς δεν αγνοείτε ότι πολλά γεγονότα ήδη έχουν συμβεί έτσι, τα οποία αρχικά όλοι νόμισαν ότι ήταν συμφορές και αισθάνθηκαν οίκτο για τα θύματά τους, αργότερα όμως αντιλήφθηκαν ότι αυτά τα ίδια υπήρξαν πηγή πολύ μεγάλων αγαθών. Και γιατί πρέπει να μνημονεύουμε τα παλιά γεγονότα; Αλλά και τώρα τις πόλεις που είναι πρώτες, εννοώ την Αθήνα και τη Θήβα, θα διαπιστώσουμε ότι τη μεγάλη τους ανάπτυξη τη γνώρισαν όχι από την ειρήνη, αλλά από αυτά (τα γεγονότα) που τους επέτρεψαν να ανασυνταχθούν αφού προηγουμένως γνώρισαν ατυχίες στον πόλεμο, χάρη σ΄ αυτά η μία πόλη βρίσκεται επικεφαλής των Ελλήνων, ενώ η άλλη έχει αποκτήσει τόση ισχύ, όση κανείς ποτέ μέχρι τώρα δεν προέβλεψε. Γιατί η φήμη και η δόξα συνηθίζουν (αγαπούν) να προέρχονται όχι από την ησυχία, αλλά από τους πολέμους.

·         

ε       ε

·         πορρωτάτω

·         ευ

·         υμων αυτων

·         ηγεμόσι

·         ωετο

·         υπειληφθαι

·         πεισομενοις

·         γνοίη

·         κατάστηθι

Γ.3.α

·         υμας: Υποκ στο «αγνοειν»

·         συμφοράς: Κατηγορούμενο στο «ας» (μέσω του είναι)

·         τοις παθουσι: Αντικ. στο «συνηχθέσθησαν»

·         τι: αιτιατική της αιτίας στο «λέγειν»

·         λαβούσας: κατηγορηματική μετοχή στο «τας πόλεις» (μέσω του ευροιμεν αν)

·         ηγεμόνα: κατηγορούμενο στο «την μέν» (μέσω του καταστασαν)

Γ.3.β

·         Ο ρήτων ειπεν … τάς επιφανείας και λαμπρότητας…..φιλειν

·         Ο ρήτωρ ειπεν  ότι… φιλοιεν

Λυσίας, Ὑπὲρ Πολυστράτου 22-23

Ο Πολύστρατος παραπέμφθηκε σε δίκη με την κατηγορία της κατάλυσης του δημοκρατικού πολιτεύματος (ολιγαρχικό καθεστώς των Τετρακοσίων το 411 π.Χ.). Ο παρών λόγος εκφωνήθηκε από το δευτερότοκο γιο του και είναι μια συνηγορία υπέρ του Πολυστράτου.

ΚΕΙΜΕΝΟ 

οὗτος δὲ ὑμῖν δίκην δέδωκεν, οὐδὲν ὑμᾶς ἀδικῶν, εὐθὺς μετὰ τὰ πράγματα, ὅτε ὑμεῖς τε μάλιστα ἐμέμνησθε τῶν γενομένων καὶ οὗτος ἐλεγχθήσεσθαι ἔμελλε, πιστεύων αὑτῷ μηδὲν ἡμαρτῆσθαι ἀλλ᾽ ἀγωνιεῖσθαι εὖ μετὰ τοῦ δικαίου. ὡς δ᾽ ἦν δημοτικός, ἐγὼ ὑμῖν ἀποδείξω.  πρῶτον μὲν γὰρ ὅσων οὐδεμιᾶς στρατείας ἀπελείφθη, ἀλλ᾽ ἐστρατεύετο, ὡς συνειδότες ἂν εἴποιεν οἱ δημόται: καὶ ἐξὸν αὐτῷ τὴν οὐσίαν ἀφανῆ καταστήσαντι μηδὲν ὑμᾶς ὠφελεῖν, εἵλετο μᾶλλον συνειδέναι ὑμᾶς, ἵν᾽ εἰ καὶ βούλοιτο κακὸς εἶναι, μὴ ἐξείη αὐτῶ, ἀλλ᾽ εἰσφέροι τε τὰς εἰσφορὰς καὶ λῃτουργοίη. καὶ ἡμᾶς παρεσκεύασεν, ὡς ἂν τῇ πόλει ὠφελιμώτατοι εἴημεν. 

Λυσίας, Ὑπὲρ Πολυστράτου 22-23

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αυτός έχει τιμωρηθεί από εσάς αν και δε σας αδίκησε καθόλου, αμέσως μετά τα γεγονότα, όταν και εσείς θυμόσαστε τα γεγονότα και αυτός είχε σκοπό να λογοδοτήσει, επειδή είχε εμπιστοσύνη στον εαυτό του ότι δεν είχε διαπράξει κανένα αδίκημα, αλλά ότι θα δώσει έντιμο αγώνα με το δίκαιο. Ότι ήταν δημοκρατικός, εγώ θα σας αποδείξω. Πρώτα λοιπόν δεν έλειψε από καμιά εκστρατεία, αλλά συμμετείχε, όπως θα μπορούσαν να πουν οι συμπολίτες του με γνώση: και παρότι είχε τη δυνατότητα να μη σας ωφελήσει καθόλου αφού κάνει την περιουσία του αφανή, προτίμησε περισσότερο να γνωρίζετε καλά, για να μην έχει τη δυνατότητα, ακόμη κι αν ήθελε να είναι κακός, αλλά να αναλαμβάνει και εισφορές και λειτουργίες. Και προετοίμασε εμάς για να είμαστε ιδιαίτερα ωφέλιμοι για την πόλη.  

Δημοσθένης, ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΡΟΔΙΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, παρ. 9

 Ὅτι δ’ οὐδὲν καινὸν οὔτ’ ἐγὼ λέγω νῦν κελεύων Ῥοδίους ἐλευθεροῦν, οὔθ’ ὑμεῖς, ἂν πεισθῆτέ μοι, ποιήσετε, τῶν γεγενημένων ὑμᾶς τι καὶ συνενηνοχότων ὑπομνήσω. ὑμεῖς ἐξεπέμψατε Τιμόθεόν ποτ’, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, βοηθήσοντ’ Ἀριοβαρζάνῃ, προσγράψαντες   τῷ ψηφίσματι «μὴ λύοντα τὰς σπονδὰς τὰς πρὸς τὸν βασιλέα». ἰδὼν δ’ ἐκεῖνος τὸν μὲν Ἀριοβαρζάνην φανερῶς ἀφεστῶτα βασιλέως, Σάμον δὲ φρουρουμένην ὑπὸ Κυπροθέμιδος, ὃν κατέστησε Τιγράνης ὁ βασιλέως ὕπαρχος, τῷ μὲν ἀπέγνω μὴ βοηθεῖν, τὴν δὲ προσκαθεζόμενος καὶ βοηθήσας ἠλευθέρωσε·  καὶ μέχρι τῆς τήμερον ἡμέρας οὐ γέγονεν πόλεμος διὰ ταῦθ’ ὑμῖν.

 ἀπογιγνώσκω=αποφασίζω

• τῶν γεγενημένων, βοηθήσοντα, ἰδὼν, φρουρουμένην: να αναλυθούν οι μετοχές στις αντίστοιχες δευτερεύουσες προτάσεις.
• ὑμεῖς, ἂν πεισθῆτέ μοι, ποιήσετε: α) να αναγνωρίσετε τον υποθετικό λόγο και να τον μετατρέψετε στο μη πραγματικό. β) να μεταφέρετε το απόσπασμα στον πλάγιο λόγο από εξάρτηση «Δημοσθένης εἶπε»

Ξενοφών

Ἀλλὰ μὴν ἐκεῖνός γε ἀεὶ μὲν ἦν ἐν τῷ φανερῷ· πρῴ  τε  γὰρ εἰς τοὺς περιπάτους καὶ τὰ γυμνάσια ᾔει καὶ  πληθούσης ἀγορᾶς ἐκεῖ φανερὸς ἦν, καὶ τὸ λοιπὸν ἀεὶ τῆς  ἡμέρας ἦν ὅπου πλείστοις μέλλοι συνέσεσθαι· καὶ ἔλεγε μὲν  ὡς τὸ πολύ, τοῖς δὲ βουλομένοις ἐξῆν ἀκούειν. Οὐδεὶς δὲ  πώποτε Σωκράτους οὐδὲν ἀσεβὲς οὐδὲ ἀνόσιον οὔτε  πράττοντος εἶδεν οὔτε λέγοντος ἤκουσεν. Οὐδὲ γὰρ περὶ  τῆς τῶν πάντων φύσεως, ᾗπερ τῶν ἄλλων οἱ πλεῖστοι, διελέγετο σκοπῶν ὅπως ὁ καλούμενος ὑπὸ τῶν σοφιστῶν  κόσμος ἔχει καὶ τίσιν ἀνάγκαις ἕκαστα γίγνεται τῶν  οὐρανίων, ἀλλὰ καὶ τοὺς φροντίζοντας τὰ τοιαῦτα μωραίνοντας ἀπεδείκνυε.

·         πρῴ = πρωί, νωρίς

·         συνέσεσθαι = να συναναστραφεί

·         τίσιν ἀνάγκαις = σύμφωνα με ποιους φυσικούς νόμους

Γ.1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας το παραπάνω  κείμενο.

Μονάδες 20

Γ.2. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον τύπο που ζητείται  για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:

·         ἔλεγε: το γ΄ ενικό πρόσωπο οριστικής παρακειμένου

·         στην ίδια φωνή.

·         πλείστοις: τη δοτική πληθυντικού του συγκριτικού  βαθμού στο ίδιο γένος.

·         ἀκούειν: το β΄ ενικό πρόσωπο ευκτικής αορίστου στην ίδια φωνή.

·         ἀσεβὲς: την ονομαστική ενικού του θηλυκού γένους.

·         εἶδεν: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής  ενεστώτα στην ίδια φωνή.

·         φύσεως: τη δοτική ενικού.

·         σκοπῶν: το απαρέμφατο ενεστώτα στη μέση φωνή.

·         ἔχει: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο παρατατικού στην  ίδια φωνή.

·         τίσιν: την αιτιατική ενικού στο ίδιο γένος.

·         τοιαῦτα: τη γενική ενικού στο αρσενικό γένος.

Μονάδες 10

Γ.3. α. Να χαρακτηρίσετε πλήρως τη συντακτική λειτουργία  των παρακάτω όρων:

 ἀεὶ, φανερὸς, λέγοντος, τῶν ἄλλων, ὑπὸ τῶν  σοφιστῶν, ἕκαστα.

Μονάδες 6

 β. Να γράψετε τις προτάσεις στις οποίες ανήκουν τα  παρακάτω ρήματα και να τις αναγνωρίσετε ως προς  το είδος τους:  εἶδεν, ἔχει.                                                         

Μονάδες 4