Άγνωστο κείμενο-επαναληπτικές 2010

Αἰσχίνου, Περὶ παραπρεσβείας 80 

Χρὴ δέ, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, τοὺς μὲν πρέσβεις θεωρεῖν πρὸς τὸν καιρὸν καθ’ ὃν ἐπρέσβευον, τοὺς δὲ στρατηγοὺς πρὸς τὰς δυνάμεις ὧν ἡγοῦντο. καὶ γὰρ τὰς εἰκόνας ἵστατε, καὶ τὰς προεδρίας καὶ τοὺς στεφάνους καὶ τὰς ἐν πρυτανείῳ σιτήσεις δίδοτε, οὐ τοῖς τὴν εἰρήνην ἀπαγγείλασιν, ἀλλὰ τοῖς τὴν μάχην νικήσασιν. εἰ δ’ ἔσονται τῶν πολέμων αἱ μὲν εὔθυναι τῶν πρέσβεων, αἱ δὲ δωρεαὶ τῶν στρατηγῶν, ἀσπόνδους καὶ ἀκηρύκτους τοὺς πολέμους ποιήσετε˙ οὐδεὶς γὰρ ἐθελήσει πρεσβεύειν.

·       αἱ εἰκόνες = τα αγάλματα

·       αἱ προεδρίαι = οι τιμητικές θέσεις, η πρωτοκαθεδρία

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του κειμένου. Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

1.    τοὺς πρέσβεις : την αιτιατική ενικού.

2.    θεωρεῖν : το δεύτερο πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού στην ίδια φωνή.

3.    ὃν : τη δοτική πληθυντικού στο θηλυκό γένος.

4.    ἐπρέσβευον : το απαρέμφατο παρακειμένου στην ίδια φωνή.

5.    τὰς δυνάμεις : την κλητική ενικού.

6.    ἵστατε : το τρίτο ενικό πρόσωπο της προστακτικής του ενεστώτα στη μέση φωνή.

7.    ἀπαγγείλασιν : το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο ευκτικής του μέλλοντα στην ίδια φωνή.

8.    νικήσασιν : τη γενική ενικού της μετοχής του ενεστώτα στο αρσενικό γένος.

9.    ἔσονται : το δεύτερο ενικό πρόσωπο της οριστικής του παρατατικού.

10.                       δωρεαὶ : τη γενική πληθυντικού.

Μονάδες 10

Γ3.α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων και φράσεων: Ἀθηναῖοι, θεωρεῖν, πρὸς τὸν καιρόν, τοῖς ἀπαγγείλασιν, τῶν πρέσβεων, ἀκηρύκτους. (μονάδες 6)

Γ3.β. «οὐδεὶς γὰρ ἐθελήσει πρεσβεύειν»: Να μετατρέψετε την πρόταση σε πλάγιο λόγο με όλους τους δυνατούς τρόπους, με εξάρτηση από το «Οὗτος ἔλεγεν». (μονάδες 4)

Άγνωστο κείμενο - επαναληπτικές 2011

Θουκυδίδου Ἱστοριῶν Β 54 

Τοιούτῳ μὲν πάθει οἱ Ἀθηναῖοι περιπεσόντες ἐπιέζοντο, ἀνθρώπων τ’ ἔνδον θνῃσκόντων καὶ γῆς ἔξω δῃουμένης. ἐν δὲ τῷ κακῷ οἷα εἰκὸς ἀνεμνήσθησαν καὶ τοῦδε τοῦ ἔπους, φάσκοντες οἱ πρεσβύτεροι πάλαι ᾄδεσθαι «ἥξει ∆ωριακὸς πόλεμος καὶ λοιμὸς ἅμ’ αὐτῷ». ἐγένετο μὲν οὖν ἔρις τοῖς ἀνθρώποις μὴ λοιμὸν ὠνομάσθαι ἐν τῷ ἔπει ὑπὸ τῶν παλαιῶν, ἀλλὰ λιμόν, ἐνίκησε δὲ ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰκότως λοιμὸν εἰρῆσθαι· οἱ γὰρ ἄνθρωποι πρὸς ἅ ἔπασχον τὴν μνήμην ἐποιοῦντο. ἢν δέ γε οἶμαί ποτε ἄλλος πόλεμος καταλάβῃ ∆ωρικὸς τοῦδε ὕστερος καὶ ξυμβῇ γενέσθαι λιμόν, κατὰ τὸ εἰκὸς οὕτως ᾄσονται.

·       δῃόω-δῃῶ = καταστρέφω

·       τὸ ἔπος = ο στίχος

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παραπάνω κειμένου. Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

1.    περιπεσόντες : τη δοτική πληθυντικού της μετοχής του παρακειμένου στο αρσενικό γένος

2.    δῃουμένης : το τρίτο ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του ενεστώτα στην ενεργητική φωνή

3.    κακῷ : τη δοτική πληθυντικού του συγκριτικού βαθμού στο θηλυκό γένος

4.    ἀνεμνήσθησαν : το πρώτο ενικό πρόσωπο της ευκτικής αορίστου στην παθητική φωνή

5.    τοῦδε : την ονομαστική πληθυντικού του αρσενικού γένους

6.    φάσκοντες : τη δοτική πληθυντικού του ίδιου γένους

7.    πάλαι : τον υπερθετικό βαθμό

8.    ἔρις : την αιτιατική ενικού

9.    ἔπασχον : το δεύτερο ενικό πρόσωπο της οριστικής μέλλοντα

10.                       ξυμβῇ : το δεύτερο ενικό πρόσωπο της προστακτικής του ίδιου χρόνου

Μονάδες 10

Γ3.α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων και φράσεων: ἔνδον, θνῃσκόντων, τοῦ ἔπους, ὑπὸ τῶν παλαιῶν, τοῦδε (μετά τη λέξη ∆ωρικός), γενέσθαι (μονάδες 6)

Γ3.β. «Τοιούτῳ πάθει οἱ Ἀθηναῖοι περιπεσόντες ἐπιέζοντο»: Να μετατρέψετε τη φράση σε πλάγιο λόγο με όλους τους δυνατούς τρόπους, εξαρτώντας την από το «οὗτος εἶπεν» (μονάδες 4)

Άγνωστο κείμενο - επαναληπτικές 2012

Ξενοφῶντος Ἑλληνικὰ Στ΄ ΙV, 6-7 

 Ὁ μὲν δὴ Κλεόμβροτος ταῦτα ἀκούων παρωξύνετο πρὸς τὸ μάχην συνάπτειν. τῶν δ’ αὖ Θηβαίων οἱ προεστῶτες ἐλογίζοντο ὡς εἰ μὴ μαχοῖντο, ἀποστήσοιντο μὲν αἱ περιοικίδες αὐτῶν πόλεις, αὐτοὶ δὲ πολιορκήσοιντο· εἰ δὲ μὴ ἕξοι ὁ δῆμος ὁ Θηβαίων τἀπιτήδεια, ὅτι κινδυνεύσοι καὶ ἡ πόλις αὐτοῖς ἐναντία γενέσθαι. ἅτε δὲ καὶ πεφευγότες πρόσθεν πολλοὶ αὐτῶν ἐλογίζοντο κρεῖττον εἶναι μαχομένους ἀποθνῄσκειν ἢ πάλιν φεύγειν. πρὸς δὲ τούτοις παρεθάρρυνε μέν τι αὐτοὺς καὶ ὁ χρησμὸς ὁ λεγόμενος ὡς δέοι ἐνταῦθα Λακεδαιμονίους ἡττηθῆναι ἔνθα τὸ τῶν παρθένων ἦν μνῆμα, αἳ λέγονται διὰ τὸ βιασθῆναι ὑπὸ Λακεδαιμονίων τινῶν ἀποκτεῖναι ἑαυτάς.

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παραπάνω κειμένου. Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

1. παρωξύνετο : το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου στην ίδια φωνή

2.   συνάπτειν : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του αορίστου στην ίδια φωνή

3.    προεστῶτες : την ονομαστική ενικού στο θηλυκό γένος

4.    πεφευγότες : το απαρέμφατο του αορίστου β΄ στην ίδια φωνή

5.    πολλοί : τον ίδιο τύπο στον υπερθετικό βαθμό

6.  κρεῖττον : τη δοτική πληθυντικού στο ίδιο γένος και στον ίδιο βαθμό

7.    δέοι : το γ΄ ενικό πρόσωπο του παρατατικού

8.    ἡττηθῆναι : το γ΄ ενικό πρόσωπο της ευκτικής του ενεστώτα

9.    μνῆμα : τη δοτική ενικού

10. ἑαυτάς : τον ίδιο τύπο στο α΄ πρόσωπο.

Μονάδες 10

Γ3.α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων και φράσεων: ταῦτα, αὐτοῖς, αὐτῶν (το δεύτερο στο κείμενο), μαχομένους, ἀποθνῄσκειν, πρὸς τούτοις, Λακεδαιμονίους. (μονάδες 7)

Γ3.β. «τῶν δ’ αὖ Θηβαίων ... αὐτῶν πόλεις»: να μετατρέψετε τον πλάγιο λόγο σε ευθύ. (μονάδες 3)

Άγνωστο κείμενο - επαναληπτικές 2013

∆ημοσθένους [Φιλίππου] Ἐπιστολὴ 18-19 

Πάντων δέ μοι δοκεῖ παραλογώτατον εἶναι, διότι πέμψαντος ἐμοῦ πρέσβεις ἀπὸ τῆς συμμαχίας πάσης, ἵν’ ὦσι μάρτυρες, καὶ βουλομένου ποιήσασθαι πρὸς ὑμᾶς δικαίας ὁμολογίας ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων, οὐδὲ τοὺς περὶ τούτων λόγους ἐδέξασθε παρὰ τῶν πρεσβευόντων, ἐξὸν ὑμῖν ἢ τῶν κινδύνων ἀπαλλάξαι τοὺς δυσχερές ὑποπτεύοντάς τι καθ’ ἡμῶν, ἢ φανερῶς ἐξελέγξαι με φαυλότατον ὄντα τῶν ἁπάντων. τῷ μὲν οὖν δήμῳ ταῦτα συνέφερεν, τοῖς δὲ λέγουσιν οὐκ ἐλυσιτέλει. φασὶ γὰρ οἱ τῆς πολιτείας τῆς παρ’ ὑμῖν ἔμπειροι τὴν μὲν εἰρήνην πόλεμον αὐτοῖς εἶναι, τὸν δὲ πόλεμον εἰρήνην.

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παραπάνω κειμένου. Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

1.    πρέσβεις: την ίδια πτώση στον άλλο αριθμό

2.    μάρτυρες: την κλητική ενικού

3.    ὑμᾶς: τη δοτική πληθυντικού στο γ΄ πρόσωπο

4. δυσχερές: την αιτιατική ενικού στο αρσενικό γένος στον ίδιο βαθμό

5. φανερῶς: την αιτιατική πληθυντικού στο θηλυκό γένος του συγκριτικού βαθμού

6. πέμψαντος: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του παθητικού αορίστου

7. ἀπαλλάξαι: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του υπερσυντελίκου στη μέση φωνή

8.  συνέφερεν: το γ΄ ενικό πρόσωπο της υποτακτικής του αορίστου β΄ στην ίδια φωνή

9.   ἐλυσιτέλει: τη δοτική ενικού της μετοχής ενεστώτα στο αρσενικό γένος

10.   φασί: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του ενεστώτα.

Μονάδες 10

Γ3.α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων: πάντων, ὑμῖν, ἀπαλλάξαι, τῆς πολιτείας. (μονάδες 4)

β. «ἵν’ ὦσι μάρτυρες»: να αντικαταστήσετε τη δευτερεύουσα πρόταση με την αντίστοιχη μετοχή (μονάδες 2) και στη φράση «με φαυλότατον ὄντα» να αναλύσετε τη μετοχή σε δευτερεύουσα πρόταση, κάνοντας τις αναγκαίες μετατροπές στους όρους της φράσης (μονάδες 4). Μονάδες 10

Άγνωστο κείμενο - επαναληπτικές 2014

∆ημοσθένους Πρὸς Ναυσίμαχον και Ξενοπείθην 19-20 

Ἀκούω τοίνυν αὐτοὺς τὰ μὲν περὶ τῶν πραγμάτων αὐτῶν καὶ τῶν νόμων δίκαια φεύξεσθαι, παρεσκευάσθαι δὲ λέγειν, ὡς πολλὰ χρήματ’ αὐτοῖς κατελείφθη καὶ ταῦτ’ ἀπεστερήθησαν, καὶ τεκμηρίῳ χρήσεσθαι τούτου τῷ μεγέθει τῶν δικῶν ἃς ἐξ ἀρχῆς ἔλαχον, καὶ τὴν ὀρφανίαν ὀδυρεῖσθαι, καὶ τὸν τῆς ἐπιτροπῆς λόγον διεξιέναι· καὶ ταῦτ’ εἶναι καὶ τοιαῦθ’ οἷς πεπιστεύκασι καὶ δι’ ὧν ὑμᾶς ἐξαπατήσειν οἴονται. ἐγὼ δὲ τὸ μὲν τῶν δικῶν μέγεθος τῶν τότε ληχθεισῶν, μεῖζον ἡγοῦμαι τεκμήριον ἡμῖν εἶναι ὡς ἐσυκοφαντεῖθ’ ὁ πατήρ, ἢ τούτοις ὡς πόλλ’ ἀπεστεροῦντο.

ἐπιτροπή: το έργο του επιτρόπου, επιτροπεία

τῶν δικῶν τῶν ληχθεισῶν: των υποθέσεων που εκδικάστηκαν

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παραπάνω κειμένου. Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

1.    πολλά : το επίρρημα στον θετικό βαθμό

2.    τούτου : την κλητική ενικού στο αρσενικό γένος

3.    τῷ μεγέθει : την αιτιατική πληθυντικού

4.    μεῖζον : την αιτιατική ενικού στο αρσενικό γένος στον θετικό βαθμό

5.    πατήρ : τη δοτική πληθυντικού αριθμού

6.    φεύξεσθαι : το απαρέμφατο του αορίστου β΄

7.    κατελείφθη : το γ ΄ ενικό της οριστικής παρακειμένου στην ίδια φωνή

8.    χρήσεσθαι : το γ ΄ πληθυντικό της ευκτικής του ενεστώτα

9.    ἔλαχον : το β ΄ πληθυντικό της προστακτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή

10.                       ἐξαπατήσειν : το β ΄ ενικό της οριστικής παρατατικού στην ίδια φωνή.

Μονάδες 10

Γ3.α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω λέξεων: λέγειν, χρήματ’, τούτου, τεκμηρίῳ, οἷς, ὑμᾶς, τῶν ληχθεισῶν, μεῖζον. (μονάδες 8)

β. Στο απόσπασμα «τῶν δικῶν ἃς ἐξ ἀρχῆς ἔλαχον» να μετατρέψετε τη δευτερεύουσα πρόταση σε μετοχή. (μονάδες 2)

Άγνωστο κείμενο - επαναληπτικές 2015

Θουκυδίδου Ἱστορίαι II.89.8 

Τὸν δὲ ἀγῶνα οὐκ ἐν τῷ κόλπῳ ἑκὼν εἶναι ποιήσομαι οὐδ’ ἐσπλεύσομαι ἐς αὐτόν. ὁρῶ γὰρ ὅτι πρὸς πολλὰς ναῦς ἀνεπιστήμονας ὀλίγαις ναυσὶν ἐμπείροις καὶ ἄμεινον πλεούσαις ἡ στενοχωρία οὐ ξυμφέρει. οὔτε γὰρ ἂν ἐπιπλεύσειέ τις ὡς χρὴ ἐς ἐμβολὴν μὴ ἔχων τὴν πρόσοψιν τῶν πολεμίων ἐκ πολλοῦ, οὔτ’ ἂν ἀποχωρήσειεν ἐν δέοντι πιεζόμενος· διέκπλοι τε οὐκ εἰσὶν οὐδ’ ἀναστροφαί, ἅπερ νεῶν ἄμεινον πλεουσῶν ἔργα ἐστίν, ἀλλὰ ἀνάγκη ἂν εἴη τὴν ναυμαχίαν πεζομαχίαν καθίστασθαι.

·       ἐκ πολλοῦ: από μακριά

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παραπάνω κειμένου. Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε τους ζητούμενους τύπους για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

1.    ἑκών : τη γενική πληθυντικού στο θηλυκό γένος

2.    ὁρῶ : το γ΄ πρόσωπο πληθυντικού της ευκτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή

3.    ναῦς : τη δοτική ενικού

4.    ἄμεινον : τον ίδιο τύπο στο θετικό βαθμό (το 1ο στο κείμενο)

5.    πλεούσαις : το β΄ πρόσωπο ενικού της οριστικής του παρατατικού στην ίδια φωνή

6.    ξυμφέρει : το β΄ πρόσωπο ενικού της προστακτικής του αορίστου β΄ στην ίδια φωνή

7.    ἀποχωρήσειεν : το απαρέμφατο του παρακειμένου στην ίδια φωνή

8.    διέκπλοι : την κλητική του ενικού

9.    ἅπερ : τη δοτική πληθυντικού στο θηλυκό γένος

10.           καθίστασθαι : το β΄ πρόσωπο ενικού της υποτακτικής του ενεστώτα στην ίδια φωνή.

Μονάδες 10

Γ3.α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων: ἐν τῷ κόλπῳ, ἑκὼν εἶναι, ναυσίν, τῶν πολεμίων, καθίστασθαι, πεζομαχίαν.

(μονάδες 6)

β. Να αναλύσετε τις μετοχές ἔχων και πλεουσῶν στην αντίστοιχη για την καθεμία δευτερεύουσα πρόταση.

(μονάδες 4)

Άγνωστο κείμενο 2016

Πλάτωνος Εὐθύδημος 289d8-290a4 

Στο κείμενο που ακολουθεί εξετάζεται η σχέση της τέχνης των ρητόρων και των μάγων

Ἱκανόν μοι δοκεῖς, ἔφην ἐγώ, τεκμήριον λέγειν, ὅτι οὐχ αὕτη ἐστὶν ἡ τῶν λογοποιῶν τέχνη, ἣν ἂν κτησάμενός τις εὐδαίμων εἴη. καίτοι ἐγὼ ᾤμην ἐνταῦθά που φανήσεσθαι τὴν ἐπιστήμην ἣν δὴ πάλαι ζητοῦμεν. καὶ γάρ μοι οἵ τε ἄνδρες αὐτοὶ οἱ λογοποιοί, ὅταν συγγένωμαι αὐτοῖς, ὑπέρσοφοι, ὦ Κλεινία, δοκοῦσιν εἶναι, καὶ αὐτὴ ἡ τέχνη αὐτῶν θεσπεσία τις καὶ ὑψηλή. καὶ μέντοι οὐδὲν θαυμαστόν· ἔστι γὰρ τῆς τῶν ἐπῳδῶν τέχνης μόριον μικρῷ τε ἐκείνης ὑποδεεστέρα. ἡ μὲν γὰρ τῶν ἐπῳδῶν ἔχεών τε καὶ φαλαγγίων καὶ σκορπίων καὶ τῶν ἄλλων θηρίων τε καὶ νόσων κήλησίς ἐστιν, ἡ δὲ δικαστῶν τε καὶ ἐκκλησιαστῶν καὶ τῶν ἄλλων ὄχλων κήλησίς τε καὶ παραμυθία τυγχάνει οὖσα·[…].

·       ὁ ἐπῳδὸς=ο μάγος

·       ἡ κήλησις=γήτεμα, γοητεία, σαγήνη

Γ1.Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του κειμένου. Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον τύπο που ζητείται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:

1.    ἔφην : το δεύτερο πρόσωπο πληθυντικού αριθμού προστακτικής ενεστώτα

2.    κτησάμενος : το δεύτερο πρόσωπο ενικού αριθμού οριστικής παρατατικού στη φωνή που βρίσκεται

3.    τις : τη γενική πληθυντικού αριθμού θηλυκού γένους

4.    εὐδαίμων : την κλητική ενικού αριθμού θηλυκού γένους

5.    ᾤμην : το τρίτο πρόσωπο ενικού αριθμού οριστικής αορίστου παθητικής φωνής

6.    φανήσεσθαι : το τρίτο πρόσωπο ενικού αριθμού προστακτικής παρακειμένου στην ίδια φωνή

7.    πάλαι : τον συγκριτικό βαθμό

8.    κήλησις : την κλητική ενικού αριθμού

9.    τυγχάνει : το τρίτο πρόσωπο πληθυντικού αριθμού ευκτικής β΄ αορίστου στην ίδια φωνή

10.    οὖσα : τον ίδιο τύπο στη δοτική πληθυντικού αριθμού του μέλλοντα.

Μονάδες 10

Γ3.α.Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων: μοι (το πρώτο του κειμένου), εὐδαίμων, ἥν (το δεύτερο του κειμένου), ἐκείνης, οὖσα. μονάδες 5

Γ3.β. «κτησάμενος»: Να αναγνωριστεί το είδος της μετοχής (μονάδα 1), να αναλυθεί σε δευτερεύουσα πρόταση (μονάδες 2) και να αιτιολογηθεί η εκφορά της πρότασης που σχηματίζεται (μονάδες 2). μονάδες 5

Μονάδες 10

Λόγια του Ηράκλειτου

ΚΕΙΜΕΝΟ: πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι, πάντων δὲ βασιλεύς, καὶ τοὺς μὲν θεοὺς ἔδειξε τοὺς δὲ ἀνθρώπους, τοὺς μὲν δούλους ἐποίησε τοὺς δὲ ἐλευθέρους.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Ο πόλεμος είναι πατέρας όλων, όλων βασιλιάς. Άλλους ανέδειξε σε θεούς και άλλους σε ανθρώπους, άλλους έκανε δούλους και άλλους ελεύθερους.

 ΚΕΙΜΕΝΟ: Ποταμῷ γὰρ οὐκ ἔστιν ἐμβῆναι δὶς τῷ αὐτῷ καθ' Ἡράκλειτον οὐδὲ θνητῆς οὐσίας δὶς ἅψασθαι κατὰ ἕξιν (τῆς αὐτῆς)· ἀλλ' ὀξύτητι καὶ τάχει μεταβολῆς σκίδνησι καὶ πάλιν συνάγει (μᾶλλον δὲ οὐδὲ πάλιν οὐδ' ὕστερον, ἀλλ' ἅμα συνίσταται καὶ ἀπολείπει) καὶ πρόσεισι καὶ ἄπεισι.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Δεν μπορούμε να μπούμε δυο φορές στο ίδιο ποτάμι, κατά τον Ηράκλειτο, ούτε ν' αγγίξουμε δυο φορές μια ουσία θνητή, γιατί σκορπίζεται και πάλι μαζεύεται με την οξύτητα και την ταχύτητα της μεταβολής, (και μάλιστα όχι πάλι, ούτε αργότερα, αλλά ταυτόχρονα εμφανίζεται και χάνεται) και πλησιάζει κι απομακρύνεται.

Αρχαία Ελληνικά Πανελλαδικές 2014

Ισοκράτους Ἀρχίδαμος, 103-105

Οἶμαι γὰρ ὑμᾶς οὐκ ἀγνοεῖν, ὅτι πολλαὶ πράξεις ἤδη τοιαῦται γεγόνασιν, ἃς ἐν ἀρχῇ μὲν ἅπαντες ὑπέλαβον εἶναι συμφοράς, καὶ τοῖς παθοῦσι συνηχθέσθησαν, ὕστερον δὲ τὰς αὐτὰς ταύτας ἔγνωσαν μεγίστων ἀγαθῶν αἰτίας γεγενημένας. Καὶ τί δεῖ τὰ πόρρω λέγειν; Ἀλλὰ καὶ νῦν τὰς πόλεις τάς γε πρωτευούσας, λέγω δὲ τὴν Ἀθηναίων καὶ Θηβαίων, εὕροιμεν ἂν οὐκ ἐκ τῆς εἰρήνης μεγάλην ἐπίδοσιν λαβούσας, ἀλλ' ἐξ ὧν ἐν τῷ πολέμῳ προδυστυχήσασαι πάλιν αὑτὰς ἀνέλαβον, ἐκ δὲ τούτων τὴν μὲν ἡγεμόνα τῶν Ἑλλήνων καταστᾶσαν, τὴν δ' ἐν τῷ παρόντι τηλικαύτην γεγενημένην, ὅσην οὐδεὶς πώποτ' ἔσεσθαι προσεδόκησεν· αἱ γὰρ ἐπιφάνειαι καὶ λαμπρότητες οὐκ ἐκ τῆς ἡσυχίας ἀλλ' ἐκ τῶν ἀγώνων γίγνεσθαι

φιλοῦσιν.

συνάχθομαι : συμπονώ, συμπάσχω

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παραπάνω κειμένου.

Μονάδες 20

Γ2. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον τύπο που ζητείται για καθεμία από τις

παρακάτω λέξεις:

ὑμᾶς : την αιτιατική ενικού αριθμού στο γ΄ πρόσωπο

πόρρω : τον υπερθετικό βαθμό

ἀγαθῶν : το επίρρημα στον θετικό βαθμό

αὑτὰς : τη γενική πληθυντικού αριθμού στο β΄ πρόσωπο στο

ίδιο γένος

ἡγεμόνα : τη δοτική πληθυντικού αριθμού

οἶμαι : το γ΄ ενικό πρόσωπο του παρατατικού

ὑπέλαβον : το απαρέμφατο του παρακειμένου στην παθητική φωνή

τοῖς παθοῦσι : τον ίδιο τύπο στον μέλλοντα

ἔγνωσαν : το γ΄ ενικό πρόσωπο της ευκτικής στον ίδιο χρόνο

καταστᾶσαν : το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής στον ίδιο χρόνο

και στην ίδια φωνή.

Μονάδες 10

Γ3α. Να γίνει πλήρης συντακτική αναγνώριση των παρακάτω τύπων:

ὑμᾶς, συμφοράς, τοῖς παθοῦσι, τί, λαβούσας, ἡγεμόνα.

(μονάδες 6)

Γ3β. «αἱ γὰρ ἐπιφάνειαι καὶ λαμπρότητες οὐκ ἐκ τῆς ἡσυχίας ἀλλ' ἐκ τῶν ἀγώνων γίγνεσθαι φιλοῦσιν»:

Να μεταφέρετε την παραπάνω πρόταση στον πλάγιο λόγο, και με τους δύο τρόπους, με εξάρτηση από τη φράση: «Ὁ ῥήτωρ εἶπεν».

(μονάδες 4)

Μονάδες 10

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Θεωρώ, λοιπόν, ότι εσείς δεν αγνοείτε ότι πολλά γεγονότα ήδη έχουν συμβεί έτσι, τα οποία αρχικά όλοι νόμισαν ότι ήταν συμφορές και αισθάνθηκαν οίκτο για τα θύματά τους, αργότερα όμως αντιλήφθηκαν ότι αυτά τα ίδια υπήρξαν πηγή πολύ μεγάλων αγαθών. Και γιατί πρέπει να μνημονεύουμε τα παλιά γεγονότα; Αλλά και τώρα τις πόλεις που είναι πρώτες, εννοώ την Αθήνα και τη Θήβα, θα διαπιστώσουμε ότι τη μεγάλη τους ανάπτυξη τη γνώρισαν όχι από την ειρήνη, αλλά από αυτά (τα γεγονότα) που τους επέτρεψαν να ανασυνταχθούν αφού προηγουμένως γνώρισαν ατυχίες στον πόλεμο, χάρη σ΄ αυτά η μία πόλη βρίσκεται επικεφαλής των Ελλήνων, ενώ η άλλη έχει αποκτήσει τόση ισχύ, όση κανείς ποτέ μέχρι τώρα δεν προέβλεψε. Γιατί η φήμη και η δόξα συνηθίζουν (αγαπούν) να προέρχονται όχι από την ησυχία, αλλά από τους πολέμους.

·         

ε       ε

·         πορρωτάτω

·         ευ

·         υμων αυτων

·         ηγεμόσι

·         ωετο

·         υπειληφθαι

·         πεισομενοις

·         γνοίη

·         κατάστηθι

Γ.3.α

·         υμας: Υποκ στο «αγνοειν»

·         συμφοράς: Κατηγορούμενο στο «ας» (μέσω του είναι)

·         τοις παθουσι: Αντικ. στο «συνηχθέσθησαν»

·         τι: αιτιατική της αιτίας στο «λέγειν»

·         λαβούσας: κατηγορηματική μετοχή στο «τας πόλεις» (μέσω του ευροιμεν αν)

·         ηγεμόνα: κατηγορούμενο στο «την μέν» (μέσω του καταστασαν)

Γ.3.β

·         Ο ρήτων ειπεν … τάς επιφανείας και λαμπρότητας…..φιλειν

·         Ο ρήτωρ ειπεν  ότι… φιλοιεν

Λυσίας, Ὑπὲρ Πολυστράτου 22-23

Ο Πολύστρατος παραπέμφθηκε σε δίκη με την κατηγορία της κατάλυσης του δημοκρατικού πολιτεύματος (ολιγαρχικό καθεστώς των Τετρακοσίων το 411 π.Χ.). Ο παρών λόγος εκφωνήθηκε από το δευτερότοκο γιο του και είναι μια συνηγορία υπέρ του Πολυστράτου.

ΚΕΙΜΕΝΟ 

οὗτος δὲ ὑμῖν δίκην δέδωκεν, οὐδὲν ὑμᾶς ἀδικῶν, εὐθὺς μετὰ τὰ πράγματα, ὅτε ὑμεῖς τε μάλιστα ἐμέμνησθε τῶν γενομένων καὶ οὗτος ἐλεγχθήσεσθαι ἔμελλε, πιστεύων αὑτῷ μηδὲν ἡμαρτῆσθαι ἀλλ᾽ ἀγωνιεῖσθαι εὖ μετὰ τοῦ δικαίου. ὡς δ᾽ ἦν δημοτικός, ἐγὼ ὑμῖν ἀποδείξω.  πρῶτον μὲν γὰρ ὅσων οὐδεμιᾶς στρατείας ἀπελείφθη, ἀλλ᾽ ἐστρατεύετο, ὡς συνειδότες ἂν εἴποιεν οἱ δημόται: καὶ ἐξὸν αὐτῷ τὴν οὐσίαν ἀφανῆ καταστήσαντι μηδὲν ὑμᾶς ὠφελεῖν, εἵλετο μᾶλλον συνειδέναι ὑμᾶς, ἵν᾽ εἰ καὶ βούλοιτο κακὸς εἶναι, μὴ ἐξείη αὐτῶ, ἀλλ᾽ εἰσφέροι τε τὰς εἰσφορὰς καὶ λῃτουργοίη. καὶ ἡμᾶς παρεσκεύασεν, ὡς ἂν τῇ πόλει ὠφελιμώτατοι εἴημεν. 

Λυσίας, Ὑπὲρ Πολυστράτου 22-23

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

Αυτός έχει τιμωρηθεί από εσάς αν και δε σας αδίκησε καθόλου, αμέσως μετά τα γεγονότα, όταν και εσείς θυμόσαστε τα γεγονότα και αυτός είχε σκοπό να λογοδοτήσει, επειδή είχε εμπιστοσύνη στον εαυτό του ότι δεν είχε διαπράξει κανένα αδίκημα, αλλά ότι θα δώσει έντιμο αγώνα με το δίκαιο. Ότι ήταν δημοκρατικός, εγώ θα σας αποδείξω. Πρώτα λοιπόν δεν έλειψε από καμιά εκστρατεία, αλλά συμμετείχε, όπως θα μπορούσαν να πουν οι συμπολίτες του με γνώση: και παρότι είχε τη δυνατότητα να μη σας ωφελήσει καθόλου αφού κάνει την περιουσία του αφανή, προτίμησε περισσότερο να γνωρίζετε καλά, για να μην έχει τη δυνατότητα, ακόμη κι αν ήθελε να είναι κακός, αλλά να αναλαμβάνει και εισφορές και λειτουργίες. Και προετοίμασε εμάς για να είμαστε ιδιαίτερα ωφέλιμοι για την πόλη.  

Δημοσθένης, ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΡΟΔΙΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, παρ. 9

 Ὅτι δ’ οὐδὲν καινὸν οὔτ’ ἐγὼ λέγω νῦν κελεύων Ῥοδίους ἐλευθεροῦν, οὔθ’ ὑμεῖς, ἂν πεισθῆτέ μοι, ποιήσετε, τῶν γεγενημένων ὑμᾶς τι καὶ συνενηνοχότων ὑπομνήσω. ὑμεῖς ἐξεπέμψατε Τιμόθεόν ποτ’, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, βοηθήσοντ’ Ἀριοβαρζάνῃ, προσγράψαντες   τῷ ψηφίσματι «μὴ λύοντα τὰς σπονδὰς τὰς πρὸς τὸν βασιλέα». ἰδὼν δ’ ἐκεῖνος τὸν μὲν Ἀριοβαρζάνην φανερῶς ἀφεστῶτα βασιλέως, Σάμον δὲ φρουρουμένην ὑπὸ Κυπροθέμιδος, ὃν κατέστησε Τιγράνης ὁ βασιλέως ὕπαρχος, τῷ μὲν ἀπέγνω μὴ βοηθεῖν, τὴν δὲ προσκαθεζόμενος καὶ βοηθήσας ἠλευθέρωσε·  καὶ μέχρι τῆς τήμερον ἡμέρας οὐ γέγονεν πόλεμος διὰ ταῦθ’ ὑμῖν.

 ἀπογιγνώσκω=αποφασίζω

• τῶν γεγενημένων, βοηθήσοντα, ἰδὼν, φρουρουμένην: να αναλυθούν οι μετοχές στις αντίστοιχες δευτερεύουσες προτάσεις.
• ὑμεῖς, ἂν πεισθῆτέ μοι, ποιήσετε: α) να αναγνωρίσετε τον υποθετικό λόγο και να τον μετατρέψετε στο μη πραγματικό. β) να μεταφέρετε το απόσπασμα στον πλάγιο λόγο από εξάρτηση «Δημοσθένης εἶπε»

Ξενοφών

Ἀλλὰ μὴν ἐκεῖνός γε ἀεὶ μὲν ἦν ἐν τῷ φανερῷ· πρῴ  τε  γὰρ εἰς τοὺς περιπάτους καὶ τὰ γυμνάσια ᾔει καὶ  πληθούσης ἀγορᾶς ἐκεῖ φανερὸς ἦν, καὶ τὸ λοιπὸν ἀεὶ τῆς  ἡμέρας ἦν ὅπου πλείστοις μέλλοι συνέσεσθαι· καὶ ἔλεγε μὲν  ὡς τὸ πολύ, τοῖς δὲ βουλομένοις ἐξῆν ἀκούειν. Οὐδεὶς δὲ  πώποτε Σωκράτους οὐδὲν ἀσεβὲς οὐδὲ ἀνόσιον οὔτε  πράττοντος εἶδεν οὔτε λέγοντος ἤκουσεν. Οὐδὲ γὰρ περὶ  τῆς τῶν πάντων φύσεως, ᾗπερ τῶν ἄλλων οἱ πλεῖστοι, διελέγετο σκοπῶν ὅπως ὁ καλούμενος ὑπὸ τῶν σοφιστῶν  κόσμος ἔχει καὶ τίσιν ἀνάγκαις ἕκαστα γίγνεται τῶν  οὐρανίων, ἀλλὰ καὶ τοὺς φροντίζοντας τὰ τοιαῦτα μωραίνοντας ἀπεδείκνυε.

·         πρῴ = πρωί, νωρίς

·         συνέσεσθαι = να συναναστραφεί

·         τίσιν ἀνάγκαις = σύμφωνα με ποιους φυσικούς νόμους

Γ.1. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας το παραπάνω  κείμενο.

Μονάδες 20

Γ.2. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον τύπο που ζητείται  για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις:

·         ἔλεγε: το γ΄ ενικό πρόσωπο οριστικής παρακειμένου

·         στην ίδια φωνή.

·         πλείστοις: τη δοτική πληθυντικού του συγκριτικού  βαθμού στο ίδιο γένος.

·         ἀκούειν: το β΄ ενικό πρόσωπο ευκτικής αορίστου στην ίδια φωνή.

·         ἀσεβὲς: την ονομαστική ενικού του θηλυκού γένους.

·         εἶδεν: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής  ενεστώτα στην ίδια φωνή.

·         φύσεως: τη δοτική ενικού.

·         σκοπῶν: το απαρέμφατο ενεστώτα στη μέση φωνή.

·         ἔχει: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο παρατατικού στην  ίδια φωνή.

·         τίσιν: την αιτιατική ενικού στο ίδιο γένος.

·         τοιαῦτα: τη γενική ενικού στο αρσενικό γένος.

Μονάδες 10

Γ.3. α. Να χαρακτηρίσετε πλήρως τη συντακτική λειτουργία  των παρακάτω όρων:

 ἀεὶ, φανερὸς, λέγοντος, τῶν ἄλλων, ὑπὸ τῶν  σοφιστῶν, ἕκαστα.

Μονάδες 6

 β. Να γράψετε τις προτάσεις στις οποίες ανήκουν τα  παρακάτω ρήματα και να τις αναγνωρίσετε ως προς  το είδος τους:  εἶδεν, ἔχει.                                                         

Μονάδες 4